ولى همين‌كه دست‌به‌دست گشت و از زبانى به زبان ديگر - هرچند به وسيله مترجم چيره دست - برگردانده شد ، از طراوتش كم مىشود و ديگر آن تروتازگى و شادابى اوّليه را ندارد . اين نكته نيز شايد در ترديد بنده نسبت به ترجمهء اين كتاب بىتأثير نبوده است . با وجود اينها ، امتيازهاى فراوان اين اثر نسبت به آثار مشابه خود ، بنده را بر آن داشت كه اقدام به ترجمه نمايم : 1 - اين كتاب توسّط شخصيّتى كم‌نظير آشناى به زمان نوشته شده است ، چنان‌كه دانشمند رجالى خير الدّين زركلى دربارهء وى مىنويسد : « وى محمّد بن عبد اللّه دراز ( 000 - 1377 - 1958000 م ) فقيه و متأدّب مصرى از جمله بزرگترين دانشمندان و اساتيد دانشگاه الازهر داراى تأليفات مختلف است ، از جمله « دراسة تمهيدية لتاريخ الاسلام » « 1 » كه اين اثر گرانسنگ را آقاى دكتر محمّد باقر حجتى از اساتيد بزرگوار دانشگاه ، ترجمه و نگارش فرموده و با عنوان « مدخلى بر كاوش در تاريخ اديان » ( سال 1376 ) توسّط دفتر نشر فرهنگ اسلامى تهران ، در 336 صفحه منتشر شده است . 2 - متن كتاب حاضر توسّط بزرگمردى چون استاد دكتر عبد الصّبور شاهين ، استاد زبان دانشگاه قاهره ، علاوه بر ترجمهء از فرانسه به عربى ، تحقيقات و تعليقات سودمندى نيز انجام گرفته است كه دانشمند اخير نيز صاحب آثار ارزشمندى در علوم قرآنى است ؛ از جمله كتاب « تاريخ القرآن » و از جمله آثار ارزشمند وى در ردّ ادّعاهاى خاورشناسان و ديگر پنداشته‌هاى باطل است كه در سال‌هاى اخير آقاى دكتر سيّد حسين سيّدى از اساتيد دانشگاه فردوسى مشهد با نام « تاريخ قرآن » ترجمه و توسّط مؤسّسهء به نشر ( انتشارات آستان قدس رضوى ) در سال 1382 انتشار يافته است . هم‌چنين ، آقاى دكتر شاهين كتاب‌هاى ديگر بزرگان را از اين دست مورد ترجمه و تحقيق قرار داده است ؛ از قبيل كتاب « الإسلام يتحدّى : مدخل علمىّ الى الايمان » اثر خان وحيد الدّين ( 1925 م ) كه عنوان اصلى كتاب « علم جديد كاچيلنج » بوده است . ( چاپ كويت ، دار البحوث العلميّه : 1390 - 1970 م ) و توسّط خان ظفر الاسلام به عربى برگردانده شده و استاد دكتر

--> ( 1 ) - زركلى ، خير الدّين : الاعلام ، قاموس تراجم الأشهر الرّجال و النّساء من العرب و المستغربين و المستشرقين ، ج 6 ، ص 246 ، افست تهران ( بىتا ) .